กล่าวถึง “ สลากกินแบ่ง “ หรือ lotto โดยยิ่งไปกว่านั้น สลากกินแบ่งไทยอยู่คู่กับสังคมไทยมานานแล้ว นานขนาดที่ คนรุ่นนี้เกิดขึ้นมาก็มีสลากกินแบ่งให้เล่นกันอยู่แล้ว ซึ่งน้อยคนนักจะทราบดีว่าตามที่เป็นจริงแล้ว ลอตเตอรี่ไทยเกิดมาได้ยังไง เกิดขึ้นที่ใด แล้วมีความก้าวหน้าจากอดีตกาลสู่ทุกวันนี้ได้เช่นไร เนื้อหานี้จะพาเพื่อนฝูงๆย้อนเวลาไปดู ประวัติความเป็นมา สลากกินแบ่งไทย ตั้งแต่จุดเริ่ม จนกระทั่งปัจจุบันนี้กัน

เรื่องราว lotto ลอตเตอรี่ไทย ที่มาที่ไป

สมัยก่อน วิถีชีวิตชาวไทยแต่ก่อนก็ชี้ให้เห็นพวกเราว่า lotto หรือ ลอตเตอรี่ไทย ที่ตอนนี้พวกเราถูกใจเสี่ยงดวงกันนั้น มีมาตั้งแต่ยุคปู่ คุณย่า ตา คุณยาย ทวด ของพวกเรานู่นเลย ที่สำคัญ สลากกินแบ่งไทย ในสมัยเก่าก็มิได้ออกเป็นตัวเลขเสมือนในขณะนี้ แต่ว่าเริ่มออกเป็นตัวอักษรก่อน เรียกกันว่า “สลากกินแบ่ง กรัมข.“ ผลิดอกออกผลวันละสองเวลา เช้าตรู่-เย็น

สมัยเล่น lotto ผ่านรูปภาพ และก็ อักษรจีน

ในตอน พ.ศ 2360 คนประเทศไทยรับวัฒนธรรม lotto มาจากชาวจีนที่ย้ายถิ่นมาอยู่ไทย แต่ว่ายังไม่นิยมเท่าไรนัก โดยมากเล่นกันเพียงแค่ในฝูงคนจีน โดยเรียกกันว่า ฮวยลอตเตอรี่ เป็นคำภาษาจีนมีความหมายว่า รวมกันดอกไม้ ด้วยเหตุว่าแรกเริ่มคนจีนจะสลักเป็นรูปดอกไม้จำพวกต่างๆบนใบสลากกินแบ่ง และก็ปรับปรุงแปลงมาเป็นทายชื่อบุคคลสำคัญของจีนในสมัยก่อน โดยเขียนชื่อด้วยอักษรจีนบนป้ายเล็กๆปริมาณ 34 ป้าย และก็ถัดมาได้เพิ่มชื่อขึ้นอีก 2 ชื่อ รวมเป็นตัวลอตเตอรี่ 36 ตัว ซึ่งมีแนวทางเล่นดังต่อไปนี้

  • เจ้ามือจะเลือกแผ่นป้ายชื่อ 1 แผ่นใส่ไว้ด้านในกระบอกปิดฝามิดชิดแล้วห้อยไว้บนหลังคาโรงสลากกินแบ่ง
  • ส่วนคนเล่นจะทายว่า ชื่อในกระบอกที่ถูกเลือกนี้ เป็นชื่อของใครกันแน่
  • ถ้าเกิดทายถูกเจ้ามือจำเป็นต้องจ่าย 30 ต่อ 1 แน่ๆว่าถ้าหากทายไม่ถูกเจ้ามือก็กินเรียบกันไป

สมัยแทง lotto ผ่านอักษรไทย

ราวปี พุทธศักราช 2375 ยุครัชกาลที่ 3 ซึ่งเป็นตอนๆ สินค้าต่างๆมีราคาแพง คนไม่ยินยอมนำเงินมาใช้ เอาเงินไปฝังเอาไว้ภายในดิน ถัดมาได้จัดการกับปัญหาประเด็นนี้ด้วยการตั้งโรงสลากกินแบ่ง เพื่อหวังกระตุ้นเศรษฐกิจ ยุครัชกาลที่ 3 ก็เลยโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าสัว จีนหง ซึ่งในตอนนั้นครอบครองตำแหน่งนายอากรเหล้า ตั้งโรงลอตเตอรี่ขึ้นมาตั้งแต่เมื่อนั้น โดยเรียกว่า ลอตเตอรี่ กรัมข. ซึ่งมีแนวทางเล่นดังนี้

  • เริ่มต้นผู้เล่นจะต้องไปซื้อสลากกินแบ่งจากพนักงานก่อน ซึ่งจะจัดโต๊ะขายตามหัวมุมถนนเส้นต่างๆโดยมี โพย ซึ่งเป็นใบเสร็จของโรงลอตเตอรี่ที่พนักงานออกให้เป็นหลักฐาน

( โพย จะเขียนตัวหนังสือที่ผู้เล่นทาย วันเดือนปีที่ซื้อ ในเวลาที่ลอตเตอรี่ออก รวมทั้งจำนวนเงินที่ทาย รวมถึงรางวัลที่กำลังจะได้รับถ้าหากว่าถูกลอตเตอรี่ )

  • ผู้บริโภคจะถือปลายขั้วของโพยเก็บไว้เป็นหลักฐาน ส่วนพนักงานซึ่งถือหัวขั้วโพยจะนำหัวขั้วนี้ส่งให้ขุนบาลก่อนขณะที่สลากกินแบ่งจะออก
  • เวลาลอตเตอรี่ค่อนข้างจะนำตัวสลากกินแบ่งที่คิดไว้ก่อนแล้วใส่ถุง แล้วชักรอกห้อยให้ผู้เล่นมองว่าสลากกินแบ่งงวดนี้ออกสตาร์ทไหน ผู้ที่ถูกเบอร์จะได้รางวัล 30 ต่อทุนทั้งปวง ส่วนพนักงานจะได้เงินจากการแทงหวยอีกต่อหนึ่ง

สมัยที่รัฐบาลเริ่มออกลอตเตอรี่ หาเงินบำรุงเทศบาล

ในปีพุทธศักราช 2477 คณะรัฐมนตรีได้ให้กระทรวงมหาดไทยออก ล็อตเตอรี่บำรุงเทศบาล โดยระบุว่า ถ้าเกิดเดือนใดเป็นเดือนที่ออกลอตเตอรี่ เดือนนั้นให้งดเว้นจัดจำหน่ายล็อตเตอรี่ของเทศบาล โดยเริ่มขายงวดแรกเมื่อพฤศจิกายน พุทธศักราช 2478 แล้วออกสลากม.ย. พุทธศักราช 2479 โดยพิมพ์ปริมาณ 500,000 ขายฉบับละ 1 บาท แล้วก็ได้มีการออกหวยรัฐบาล รวมทั้งสลากบำรุงเทศบาลบ่อยมา

สมัยที่รัฐบาลหันมาออกสลากกินแบ่ง lotto ขมักเขม้นทุกเดือน กระทั่งแปลงเป็นสลากกินแบ่งปัจจุบันนี้

ในปี พุทธศักราช 2482 เริ่มออกสลากกินแบ่งอย่างเอาจริงเอาจัง รวมทั้งวันที่ 5 เดือนเมษายน 2482 นับว่าเป็นวันตั้งสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลจนถึงปัจจุบันนี้ และก็ได้ปรับปรุงบ่อยมาจนกระทั่งปี พุทธศักราช 2517 ได้มีการออกพระราชบัญญัติสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลขึ้น กำหนดให้สำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลเป็นนิติบุคคล และก็เป็นรัฐวิสาหกิจขึ้นอยู่กับกระทรวงการคลัง

ปัจจุบันนี้ที่ทำการฯ ให้ผลทุกวี่ทุกวันที่ 1 แล้วก็ 16 ของเดือน งวดละไม่ต่ำลงมากยิ่งกว่า 50 ชุด โดยชุดที่ 01-50 เป็นสลากปกติ ชุดที่ 51–100 เป็นสลากการบุญ มีตัวเลข 000000–999999 เช่นกันทุกชุด (สลากก่อนหน้าปี พุทธศักราช 2538 จะเป็นแบบจำนวน 7 หลัก ตั้งแต่ 0000000–9999999) โดยสลากใบจะมีอยู่ 2 ฉบับคู่กัน โน่นเป็นหนึ่งใบจะมีเลขเดียวกันสองชุด ทำให้มีสิทธิ์ได้รับรางวัลเป็นสองเท่าจากที่กำหนดไว้ แต่แม้สลากมีเพียงแต่เลขลำดับชุดเดียว อันเนื่องจากว่าการแบ่งขายหรือการพิมพ์ที่บกพร่อง ซึ่งถ้าหากว่าถูกรางวัลก็จะได้รับเงินรางวัลไปชุดเดียว หรือหากถูกรางวัลมากยิ่งกว่าหนึ่งจำพวกในสลากใบเดียวกัน ก็รับเงินรางวัลไปตามปริมาณที่ถูก รางวัลต่างๆ

ตอนนี้พวกเราเคยชินกันอย่างดีเยี่ยมกับ “สลากกินแบ่ง” หรือ lotto ที่ออกทุกๆวันที่ 1 และก็ 16 ของ ทุกเดือน ซึ่ง ต่างจากลอตเตอรี่กรัมข.ในสมัยเก่าที่ มีการ ออกสลากกินแบ่ง เกือบจะทุกวี่วัน ทั้งยังรุ่งเช้า รวมทั้ง เย็น